Notka

Wpis po raz pierwszy pojawił się na moim pierwszym i głównym blogu pod adresem: www.annagrabowska.com

Dziś na warsztat weźmiemy kolejną z pierwszą cech „trójkąta ekspozycji”, czyli czas otwarcia migawki.  Im dłużej jest ona otwarta, tym więcej światła trafia na matrycę lub film. Pokażę Ci na przykładach jakie efekty na zdjęciach możemy dzięki różnym jej ustawieniom uzyskać. Usiądź wygodnie, przed Tobą lekcja druga.

Czas i działki

1/10, 1/50, 1/250 — jak widzicie czasy otwarcia migawki są mierzone w ułamkach sekund (lub czasem w pełnych sekundach). Warto zauważyć, że czas 1/50 s jest dłuższy, niż np. 1/100 s. Sąsiadujące ze sobą czasy są odpowiednio dwukrotnie krótsze. Takie przedziały fotografowie nazywają działkami. I jeśli nastawimy czas np. 1/500 s, to do matrycy lub filmu w aparacie dotrze dwukrotnie mniej światła, niż przy zmniejszeniu czasu otwarcia migawki o jedną działkę, czyli na 1/250 s. Jeśli chcemy odrobinę zrekompensować tę utratę, trzeba zmienić ustawienia przysłony (np. z F/10 na F/8) albo czułości (np. z ISO 400 na 640). Więcej o przysłonie dowiesz się z poprzedniej lekcji: Przysłona w aparacie fotograficznym, co to jest i jak z niej korzystać?.

Warto wiedzieć, jaki minimalny czas może zapewnić nam nieporuszone zdjęcie. Ogólna zasad mówi, że ostre zdjęcie uzyskamy nastawiając czas, który jest odwrotnością długości ogniskowej obiektywu. 

Skomplikowane?

Już wyjaśniam na przykładzie: załóżmy, że mamy obiektyw o ogniskowej 50 mm. Jeśli chcemy, aby nasze zdjęcie wyszło ostre, to nie powinniśmy ustawiać na nim czasów niższych, niż 1/50 s. 

Zamrozić czy rozpuścić, czyli pokazywanie ruchu

Fotografując obiekty w ruchu musimy najpierw zdecydować co chcemy pokazać. Czy chcemy uchwycić ruch na zdjęciu, jego przepływ. Czy też może zatrzymać i niejako zamrozić chwilę. 

Zamrożenie obiektu

Aby skorzystać z tej metody, zazwyczaj potrzebne są bardzo dobre warunki oświetleniowe, bądź jasny obiektyw. Musisz wtedy wybrać krótki czas naświetlania, np. 1/500 s. Generalnie zasada jest taka, że starasz się wybierać czasy „szybsze” niż 1/250 s.

Jak nie wiesz jaki byłby odpowiedni zwracaj uwagę co ci „podpowiada” aparat (szczególnie jeśli fotografujesz w trybie M – manualnym). Ewentualnie wybierz tryb Preselekcji Przysłony (Av/A), ustaw krótki czas, a aparat resztę parametrów dobierze za Ciebie, tak aby całość została odpowiednio naświetlona.

Pokazanie ruchu obiektu poprzez jego rozmycie

Zupełne przeciwieństwo poprzedniej metody. Czyli tym razem ustawiamy długi czas naświetlania, a mając na myśli długi myślę o 1-2 sekundach, a nawet kilku minutach. Wszystko zależy jeszcze od zastanych warunków oświetleniowych. Musisz jednak zdawać sobie sprawę, że przy tak długich czasach naświetlania robiąc zdjęcia w ciągu dnia, nawet w pochmurny dzień uzyskasz ujęcia prześwietlone. Z pomocą przyjdą Ci tu filtry szare, przykręcane na obiektyw. 

Jeśli jednak nie chcesz narażać się na dodatkowe koszty, a mimo to chciałabyś poćwiczyć rozmywanie ruchu spróbuj robić zdjęcia pod wieczór. Przy zachodzie słońca.

I co jeszcze jest ważne. Przy tak długich czasach naświetlania zdecydowanie przyda nam się statyw. Lub ogólnie jakaś stabilizacja aparatu. Nie udało mi się poznać jeszcze żadnej osoby, która byłaby w stanie utrzymać nieruchomo aparat w rękach przez 1-2 minuty. Już samo uderzenie naszego serca powoduje drgania, których my nie odczuwamy, ale które jednak nasz aparat zarejestruje jako rozmycie (ale rozmycie całego obrazu, a nie tylko jego części).

W którym miejscu ustawia się czas otwarcia migawki?

W zależności od modelu aparatu opcja ta może znajdować się w różnych miejscach. Najprościej i najszybciej jest sięgnąć po instrukcję obsługi. W Canonie 5d jest do tego oddzielne pokrętło na górze body. Ale już w modelach z serii eos, by ustawić czas otwarcia migawki korzystamy z pokrętła znajdującego się również na górze body, z równoczesnym wciśniętym przyciskiem Av.